Reguła trójpodziału

Dziś wpis o jednej z podstawowych zasad, którą powinni się kierować Ci, którzy robią zdjęcia aparatami wartymi zarówno kilkaset jaki i kilka tysięcy złotych. Zawodowcy i zaawansowani amatorzy na pewno ją znają, zaś początkujący powinni się jej jak najszybciej nauczyć, aby weszła im w nawyk.

Chodzi o tytułową regułę trójpodziału. Skąd ona się wzięła i dlaczego jest taka ważna? Dowiecie się czytając dalszą część wpisu.

Reguła trójpodziału w teorii

Reguła trójpodziału jest zasadą odkrytą przez artystów przed kilkuset laty i mówi o tym, że gdy obiekt, lub jego najistotniejszy element umieszczony jest w pobliżu jednego z punktów przecięcia wyimaginowanej siatki, oko oglądającego prowadzone jest przez cały kadr. Rezultatem jest obraz o dużych walorach estetycznych.

Najlepiej zilustruje to obraz z nałożoną na niego siatką, o której mowa w definicji trójpodziału.

Reguła trójpodziału w malarstwie - Józef Chełmoński "Babie lato"
Reguła trójpodziału w malarstwie - Józef Chełmoński "Babie lato"

Reguła trójpodziału w praktyce

Krajobraz (linia horyzontu)

Dramatyzm nieba podkreślamy poprzez umieszczenie horyzontu nisko w kadrze, wzdłuż dolnej linii siatki trójpodziału. Jeśli niebo jest nieciekawe, ale istotne dla tematu, umieszczamy je na górnej linii.

Reguła trójpodziału w krajobrazie - kiedy niebo jest ciekawe horyzont powinien znajdować się wzdłuż dolnej linii siatki
Reguła trójpodziału w krajobrazie - kiedy niebo jest ciekawe horyzont powinien znajdować się wzdłuż dolnej linii siatki

Portret

Gdy portretujemy kogoś w zbliżeniu, umiejszczamy najistotniejszy element postaci (najczęściej jest to oko) w jednym z punktów przecięcia siatki. Powinien to być jeden z dwóch górnych punktów, aby nad postacią nie pozostało za wiele pustej przestrzeni.

Reguła trójpodziału w portrecie - jedno z oczu znajduje się w punkcie przecięcia siatki
Reguła trójpodziału w portrecie - jedno z oczu znajduje się w punkcie przecięcia siatki

Obiekty w ruchu

Pozostawmy dla ruchomego obiektu nieco przestrzeni, żeby miał się dokąd przemieszczać. Jeśli jest to żywa postać (zwierzę lub człowiek) pozostawiajmy mu nieco przestrzeni, w którą będzie mógł patrzeć, o ile nie patrzy się prosto na nas.

Z lewa na prawo

W naszej kulturze czytamy i piszemy od lewej do prawej. Mamy też skłonności do oglądania obrazu właśnie w ten sposób, dlatego, jeśli to możliwe, starajmy się umieszczać najważniejszy obiekt w kadrze bliżej lewej krawędzi. Jeśli aparat pozwala ustawiać ostrość tylko w centralnym punkcie, możemy najpierw umieścić obiekt centralnie, a następnie przekadrować obraz zgodnie z regułą trójpodziału.

Reguła trójpodziału - z lewa na prawo (po prawej stronie wolna przestrzeń, w którą patrzy się kangur)
Reguła trójpodziału - z lewa na prawo (po prawej stronie wolna przestrzeń, w którą patrzy się kangur)

Kompozycja niecentralna

W każdej kompozycji niecentralnej, w której uwaga skupia się na niewielkim przedmiocie, pozostaje w kadrze nieco wolnego miejsca. Należy skomponować wtedy obraz tak, aby było na nim jeszcze coś ciekawego, lub jakiś drugi, trochę odleglejszy znaczący przedmiot, żeby wzrok widza, badając obraz, miał się na czym zatrzymać.

Kompozycja niecentralna - na dalszym planie drugi obiekt pozwalający zatrzymać oko
Kompozycja niecentralna - na dalszym planie drugi obiekt pozwalający zatrzymać oko

Pamiętajcie: aparat sam nie zrobi dobrego zdjęcia. Dobra fotografia powinna powstać w waszych głowach jeszcze przed naciśnięciem spustu migawki.